Tescil No 970
Tescil Tarihi : 09.12.2021
Başvuru No : C2020/056
Başvuru Tarihi : 18.02.2020
Coğrafi İşaretin Adı : Araç Kül Çöreği
Ürün / Ürün Grubu : Çörek / Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar
Coğrafi İşaretin Türü : Mahreç işareti
Tescil Ettiren : Araç Belediyesi
Tescil Ettirenin Adresi : Yeni Mah. Kastamonu No: 11 Araç KASTAMONU
Coğrafi Sınırı : Kastamonu ili Araç ilçesi
Kullanım Biçimi : Araç Kül Çöreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya
ambalajı üzerinde yer alır. Ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde kullanılamadığında, Araç Kül Çöreği ibaresi ve mahreç işareti amblemi, işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.
Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri:
Araç Kül Çöreği, sert buğday unu, içme suyu, tuz karbonat temel hammaddeleri ile hazırlanan hamurun meşe külünde 35-40 dakika pişirilmesiyle elde edilen, yaklaşık 2000 gram nihai ağırlığa sahip, kalın kabuklu, yuvarlak şekilli, hiçbir katkı maddesi içermeyen kendine özgü sodamsı tat ve lezzete sahip yöresel bir çörek çeşididir. Çöreğe adını veren kül ifadesi, çöreğin doğrudan fırın ateşinde değil de alevi sönmüş sıcak meşe külü içerisinde pişirilmesinden kaynaklanır.
Külde pişirme yöntemi ekmek tipi ürünlerinin pişirilmesinde kullanılan geleneksel bir yöntem olmasına rağmen, ekmek hamurunun formülasyonu, kullanılan unun özellikleri, küle gömülerek üzerinin kaplanması, pişirme süresi, külün sıcaklığı gibi faktörler Araç Kül Çöreğine ayırt edici özelliklerini kazandırır. Özellikle külün hazırlanmasında kullanılan yöntem ve ağaç cinsi pişirilen çöreğin aromatik yapısı ve lezzeti üzerinde doğrudan etkilidir. Araç Kül Çöreğinin pişirilmesinde meşe ağaçlarından elde edilen meşe odununun külünün kullanılması çöreğe kendine özgü tat, aroma ve lezzet kazandırır. Diğer odunlara oranla ısı kalorisi yüksek ve yağ miktarının düşük olması, buna bağlı olarak is yapmamasından dolayı Araç Kül Çöreğinin pişirilmesinde tercih edilir. Ayrıca meşe sert bir odun olduğundan külü de geç soğumaktadır ve çimento gibi çok ince yapıda hamuru tamamen örten bir külü vardır. Isısını uzun süre muhafaza eden meşe külü içerisine gömülen hamur yaklaşık 40 dakika gibi uzun bir süre içerisinde yavaş yavaş pişmekte ve kendine özgü aromatik yapısının yanı sıra kalın kabuk yapısı ve rengini de kazanır. Araç Kül Çöreği bayramlar, düğünler gibi özel günlerde taze yapılarak ikram edilmekle birlikte, fırınlarda ve evlerde yapımı süregelen özellikle de kış aylarında daha fazla yapılan geleneksel bir üründür.
Araç Kül Çöreğinin içindeki nem oranı % 40-42, yağ oranı % 2,5-3,5, protein oranı %7-8 ve kül oranı (toplam mineral madde) % 1,2-1,5 arasında değişir. Ayrıca kabuk kalınlığı da tabanı en az 5 mm üst ve yan tarafları da en az 7 mm olmalıdır. Bu kalınlık çöreğin gevrek kabuğu ile lezzetini arttırırken aynı zamanda, iç rutubetin kaybını engellediğinden dolayı çöreğin daha geç bayatlamasını ve iç dokudaki aromatik ve lezzet bileşiklerinin de daha geç kaybolmasını sağlar. Araç Kül Çöreği yaklaşık 1 haftalık süreçte bile iç yumuşaklığını kaybetmeden, dilimlenerek ve tekrar ısıtılabilerek hala tüketilebilir niteliğini korumaktadır.